wygrana PO niewątpliwie jest związana z tym, że albo większości Polakom odpowiada aktualny stan rzeczy albo tak się boją powrotu rządów PiS-u, że zagłosowali na PO ze strachu. poziom poparcia dla PiS-u wskazuje, że druga hipoteza nie jest całkiem bezpodstawna. co prawda partia Kaczyńskiego nie byłaby w stanie stworzyć koalicji z kimkolwiek, a rząd mniejszościowy od początku kadencji nie wchodziłby w grę w dzisiejszych czasach, ale zapewne spora część głosujących na PO powodowała się właśnie strachem przed PiS-em.

stosunkowo duże poparcie PiS-u przez głosujących oznacza, że spora część społeczeństwa daje się nabrać na brednie człowieka, który sprawia wrażenie nie tylko kompletnie oderwanego od jakichkolwiek realiów, ale też opętanego manią prześladowczą. te dwie rzeczy nie są groźne, natomiast w połączeniu z kwestionowaniem podstaw demokracji oraz obrażaniem i poniżaniem przeciwników są groźne, jeśli mają poparcie prawie jednej trzeciej głosujących. zadaniem PO na kolejne cztery lata rządów jest wytłumaczenie elektoratowi PiS-u, że można inaczej.

poparcie Ruchu Palikota na poziomie 10% jest wynikiem niebywałego zmęczenia Polaków wojną między PO i PiS-em. oznacza też, że można do parlamentu wprowadzić posłów nie dysponując dotacjami budżetowymi i nie mając tak zwanego „aparatu”. oczywiście Palikot dysponuje swoimi funduszami, jest osobą publiczną i ma kontrowersyjne poglądy odpowiadające sporej rzeszy ludzi. jednak nie byłoby tak dobrego wyniku bez jeżdżenia po Polsce i rozmawiania z ludźmi. czas pokaże, czy jego program (niewątpliwie dość populistyczny) był obliczony głównie na wynik wyborczy czy zostaną podjęte próby realizacji przynajmniej niektórych postulatów. liczę na drugą opcję.

katastrofalny wynik SLD oznacza zmianę przywództwa (wreszcie!). stawiam na kogoś z trójki: Piekarska, Kalisz, Balicki i jeśli rzeczywiście któreś z nich zostanie szefem Sojuszu, będzie oznaczało to większe otwarcie na inne środowiska (Zieloni2004, Partia Kobiet, osoby związane z Krytyką Polityczną), co może wyjść Sojuszowi tylko na lepsze. mówiąc: „otwarcie” mam na myśli nie tylko listy wyborcze, ale przede wszystkim współpracę ideową i odświeżenie wizerunku, które Sojuszowi jest zdecydowanie potrzebne.

stabilny wynik PSL-u jest konsekwencją tego, co ktoś powiedział na Twitterze: ich elektorat odwdzięcza się im za to, że cały czas realizują jego interesy. niby oczywiste, ale jak widać na przykładzie SLD pod rządami Napieralskiego, nie dla wszystkich. z drugiej strony trudno wyobrazić sobie parlament bez posłów PSL-u, bo niby kto miałby realizować postulaty rolników. oczywiście abstrahuję tutaj od zasadności tych postulatów, ale chyba elektorat agrarny jako jedyny z pełnym przekonaniem może powiedzieć „mamy SWOICH ludzi w Sejmie”.

osobiście cieszę się z  niezłego wyniku Ruchu Palikota, martwię się słabym wynikiem SLD, jestem przerażony stosunkowo dużym poparciem PiS-u. wynik PO i PSL pozwalający im rządzić przez drugą kadencję nie wzbudza we mnie specjalnych emocji.

z innej beczki: ciekaw jestem, czy hierarchowie Kościoła katolickiego wezmą sobie do serca spostrzeżenia Bogumiła Łozińskiego z Gościa Niedzielnego (Tusk zwycięzca), który zauważa, że „Poparcie antykościelnego ruchu przez ponad milion obywateli powinno wzbudzić refleksję wśród osób odpowiedzialnych za kształt Kościoła w Polsce m.in. na temat tego, jakie są powody niechęci do Kościoła tak znacznej grupy Polaków.„

nie łudzę się specjalnie, bo od dłuższego czasu Kościół w Polsce, przynajmniej ten najbardziej widoczny i sprawujący władzę nad resztą, czyli hierarchiczny ma problem z wyciąganiem wniosków ze swoich porażek (o tym, że Kościół przegrał podwójnie, ciekawie pisze Katarzyna Wiśniewska). diagnozy autorstwa takich osób, jak ks. Adam Boniecki, o. Ludwik Wiśniewski czy o. Jacek Prusak są lekceważone, a to się kiedyś zemści.

na szczęście w takiej postawie nie jestem w tym osamotniony: Tomasz Piątek w swoim felietonie Reklama W odnosi się krytycznie do pomysłu przelotu nad Warszawą Herkulesa (amerykański transprtowiec C-130) i zrzucenia zeń stu tysięcy ulotek przypominających o uczczeniu minutą ciszy poległych powstańców. słusznie Piątek zauważa, że chyba nie jest najlepszym pomysłem zrzucenie ulotek, które potem będą leżeć na bruku obok reklam agencji towarzyskich. bo jeśli już ktoś czci pamięć o Powstaniu, to coś takiego jest zdecydowanie niesmaczne. zaś wspomnianą przez Piątka paradę kajaków pominę litościwym milczeniem.

ośmielony przez Tomasza Piątka również Cezary Michalski napisał felieton dotyczący Powstania Warszawskiego – 63 dni gniewu albo wizażyści zwłok. Michalski przypomina, że w pewnym sensie wynikiem wysłania na nieomal pewną śmierć znacznej części polskiej młodzieży i mieszkańców okupowanej Warszawy było tak gremialne i entuzjastyczne poparcie stalinizmu przez tych, którzy ocaleli. oczywiście, wybór był – można było działać w zbrojnym podziemiu antykomunistycznym, narażając siebie i swoich bliskich na ciężkie więzienie albo rozstrzelanie. zdaniem Michalskiego: „Ta absurdalna rzeź zwalniała z wszelkich zobowiązań wobec polskości. [..] Absurdalna masakra nie przywiązuje ludzi do Polski, ona ich od Polski odpycha.” 100% racji, Panie Redaktorze.

z przerażającym, bo pisanym na serio bełkotem w felietonie Tomasza Terlikowskiego Wychować swoje dzieci na powstańców rozprawia się Sara we wpisie jak wychować swoje dzieci na sztywne zimne trupki z małymi paluszkami zaciśniętymi na karabinach, jak na pomniku (ależ długi tytuł, swoją drogą). otóż redaktor Terlikowski chciałby wychować swoje dzieci na powstańców. oczywiście ma nadzieję, że nie będą wystawione na taką próbę, ale jeśli zajdzie taka potrzeba, to chciałby, żeby zginęły za Ojczyznę (oczywiście taką, jak ją rozumie Terlikowski). kluczowe jest zdanie: „Ale też, że wiemy, że są takie momenty, gdy trzeba oddać życie, by zachować twarz”. no tak, twarz wychowa dzieci po zakończeniu wojny, wytłumaczy im Wszystkie Ważne Rzeczy i będzie je wspierać w życiu, to przecież oczywiste.

Sara zwraca uwagę na niebywałą hipokryzję autora. otóż „redaktor Terlikowski nigdzie nie pisze o tym, ze *on* zamierza umierać; nic z tych rzeczy”. nie, on przeżyje po to, by Dać Świadectwo Prawdzie, ewentualnie napisać książkę „O Bohaterskiej Obronie Ojczyzny Przez Małych, Ale Dzielnych Powstańców”. kiedy słyszę takie #cozapierdolenie, robi mi się słabo i urywa mi wszystko od wszystkiego.

mojego #mindfuck.u w temacie Powstania dopełniają dwie rzeczy: pomysł nakręcenia filmu skierowanego do młodych ludzi (made by: Łukasz Orbitowski i Tomasz Bagiński, więcej: tutaj) oraz słowa bodajże Jana Nowaka-Jeziorańskiego z filmu dokumentalnego Powstanie Warszawskie – 60 lat później. otóż Nowak-Jeziorański mówi tam mniej więcej tak: „Gdyby Powstanie nie wybuchło z rozkazu AK, mogłoby zostać przejęte przez kogo innego, na przykład komunistów. Wtedy Polska po wojnie byłaby kolejną republiką sowiecką. ” biorąc pod uwagę to, że Stalin czekał na drugim brzegu Wisły (co prawda z mocno osłabioną armią, ale jednak), to jest w tym sporo racji, bo wtedy miałby Warszawę podaną na talerzu przez wiernych sobie ludzi.

dla jasności: uważam podobnie, jak Grzegorz Sroczyński w komentarzu Kłóćmy się o powstanie, że potrzebna jest rzetelna debata dotycząca sensowności samego Powstania, jego (nie) osiągniętych celów i stosunku Polaków do niego, a wpis ministra Radosława Sikorskiego na Twitterze uważam za bardzo cenny i ważny. w przeciwieństwie do Agaty Puścikowskiej, która w niezwykle słabym komentarzu Katastrofa, panie ministrze daje wyraz swojej jednostronnej wizji Powstania. z drugiej jednakże strony Gość Niedzielny nigdy nie słynął z pluralizmu poglądów prezentowanych na jego łamach, więc nie jestem wielce zaskoczony.

problem w tym, że nie za bardzo czuję potrzebę pisania dłuższych tekstów. mógłbym coś napisać na temat wymysłów chorego umysłu Jarosława Kaczyńskiego, który uważa, że „W Polsce nie ma demokracji”. ciekawe zatem, co prezes powiedziałby o latach 1945-89. zapewne wtedy w Polsce była demokracja, wszak rządzili politycy lewicowi średniego pokolenia i komuniści, ale patrioci.

mam nadzieję, że recepty prezesa na naprawę Polski przekonają jak najmniej osób. wolałbym, żeby tzw. wykluczonych reprezentowała w Sejmie jakaś inna partia, bo taka reprezentacja jest konieczna z psychologicznego punktu widzenia. mam nadzieję, że zwycięzcy wyborów nie przyjdzie do głowy pomysł współrządzenia z PiS-em i że ta właśnie partia będzie w Sejmie i Senacie rodzajem pariasa, którego obecność się toleruje, bo tego wymaga przyzwoitość, ale bliższe kontakty z nim są źle widziane.

mógłbym również napisać o tym, że o. Tadeusz Rydzyk widzi zaciskającą się wokół swojego radia pętlę (więcej tutaj). jaka przenikliwość i inteligencja, brawo! wygląda na to, że z Radiem Maryja postanowiono się rozprawić drogą administracyjną, która jest najskuteczniejsza w demokratycznym państwie. pozwolę sobie przypomnieć, że prawomocny wyrok na Ala Capone został orzeczony za niepłacenie podatków, nie za morderstwa, stręczycielstwo czy przemyt.

oczywiście nie zamierzam porównywać gangstera do zakonnika (?), ale trudno uciec od pewnych analogii. Rydzyk co prawda nikogo nie zabił, ale słowa nadawane na antenie jego radia i telewizji są pełne nienawiści i jak ulał pasują słowa z piosenki Czesława Niemena „A jednak często jest, że ktoś słowem złym zabija tak, jak nożem.” Rydzyk podobnie jak Capone nie jest politykiem, ale podobnie jak on wpływa na politykę, realizując swoje chore i złe ambicje. Capone stworzył program walki z krzywicą i otworzył jadłodajnie dla ubogich – Rydzyk … hmm, nie przychodzi mi do głowy żaden przykład działalności charytatywnej Radia Maryja.

wiem, że jest to kolejny wpis dotyczący tego, czego nie lubię (PiS i Radio Maryja), ale tym, co lubię i co mi się podoba, dzielę się na Facebooku, tudzież innych serwisach społecznościowych. jeśli ktoś chce, nietrudno mnie znaleźć w sieci, zapraszam do kontaktu.

dzisiaj przyszła mi do głowy bardzo brzydka myśl: otóż pomyślałem, że Jarosławowi Kaczyńskiemu w pewnym sensie nie mogło się przydarzyć nic lepszego niż katastrofa smoleńska. oczywiście mam na myśli względy tylko i wyłącznie polityczne. śmierć brata bliźniaka stała się dla niego czymś  w rodzaju wieloczynnościowego scyzoryka szwajcarskiego, który w zależności od potrzeby może służyć do cięcia, piłowania, otwierania puszek i butelek bądź wreszcie wkręcania śrubek.

Jarosław Kaczyński uczynił ze śmierci swojego brata najpierw Kombajn Do Zbierania Głosów Wśród Ludu (podczas kampanii prezydenckiej), potem przyspawanej do krzyża na Krakowskim Przedmieściu używał do dezawuowania wybranego prezydenta Bronisława Komorowskiego.  w zależności od nastroju i bieżących potrzeb albo się nią zasłaniał, by nie wypowiadać się na niewygodne tematy, albo używał jej jako obucha na politycznych przeciwników. zapewne nie wyliczyłem wszystkich zastosowań i pewnie sam prezes Kaczyński jeszcze ich wszystkich nie wymyślił.

jak wierne psy za panem swego politycznego życia i śmierci postępują takie tuzy, jak Mirosław Błaszczak, Jacek Kurski, Beata Szydło czy Zbigniew Ziobro. ich pozycja w partii jest mocna, ale nie na tyle, żeby sprzeciwić się prezesowi, więc autoryzują swoją osobą każdą brednię, którą Kaczyński raczy obdarować społeczeństwo za pośrednictwem mediów. nie będę się zastanawiał, jak są w stanie patrzeć w lustro i nie zarzygać wszystkiego dookoła, bo to przerasta moją zdolność pojmowania. dziwię się jedynie mainstreamowym mediom, że relacjonują #cozapierdolenie prezesa, zamiast odizolować społeczeństwo od jego samego i jego pomysłów.

w związku przesytem aż do wyrzygu informacji na temat katastrofy smoleńskiej, obchodów rocznicy tejże tudzież doniesień na tematy: kto z kim, gdzie i dlaczego (bądź nie) postanowiłem sobie urwać jutro od wszystkich mediów, a w szczególności internetu. dzień bez Smoleńska dla zdrowia psychicznego!

P. S.

oczywiście współczuję rodzinom wszystkich ofiar katastrofy i niniejszy wpis tego bynajmniej nie pomniejsza.

do powyższej konstatacji skłoniła mnie wypowiedź biskupa Głódzia na temat zwrotu zabytków wypożyczonych z Muzeum Narodowego w Warszawie do Bazyliki Mariackiej w Gdańsku. wypowiedział on takie słowa: „Konia ze stajni się nie wyprowadza. Te dzieła sztuki tam są i tam pozostaną, bo one tam były od zawsze (…) Skończmy te monologi, które prawdopodobnie wywołała sama pani dyrektor muzeum. Wyszła przed szyk, ona nie jest symetryczną stroną całego sporu, partnerem jest minister” (więcej na ten temat tutaj).

dowodzą one jasno, że biskup zachował się jak chciwy cham i prostak. być może nie zdaje sobie sprawy z tego, że dzieła sztuki nie są jego własnością, a rzeczy pożyczone należy oddawać. nie sądzę, żeby w wojsku (z którym Głódź miał kontakt przez znaczący okres swojego  życia jako biskup polowy) obowiązywały inne zasady. nie wspominając o tym, że jego stosunek do słów dyrektorki Muzeum Narodowego dowodzi niebywałej arogancji, która nie przystoi nikomu, a zdecydowanie najmniej pasterzowi Kościoła katolickiego. wstyd i hańba.

dla jasności: nie miałbym nic przeciwko temu, żeby dzieła znajdujące się w Bazylice Mariackiej były tam nadal. wszelako niezbędne byłoby spełnienie określonych warunków, takich jak: dopuszczenie konserwatorów do zbadania przechowywanych dzieł, rzeczowa rozmowa i przeprosiny oraz zaznaczenie, że rzeczone zabytki są wypożyczone z Muzeum Narodowego i nie stanowią własności Kościoła. oczywistą rzeczą jest, że dzieła sztuki muszą być przechowywane w stosownych dla nich warunkach nie mogą być narażone na kradzież czy akty wandalizmu.

niestety, postawa koncyliacyjna i pewien poziom kultury są, jak widać niedostępne  dla biskupa Głódzia, w związku z tym Muzeum Narodowe zdecydowało się na bezprecedensowy proces przeciw Bazylice Mariackiej w Gdańsku w sprawie odzyskania zagarniętych dzieł sztuki. nie zdziwiłbym się wcale, gdyby Muzeum Narodowe wygrało ten proces i i szczerze na to liczę. być może przegrana sprawa przyczyni się nieco do ukrócenia zapędów niektórych hierarchów kościelnych, którzy zamiast zająć się powierzonym im ludem, troszczą się przede wszystkim o dobra doczesne.

niewątpliwie było to posunięcie kontrowersyjne, ale nie można zapominać o tym, że niezależnie od oceny działalności Generała, jest on byłym prezydentem Polski. a to, że został on wybrany przez Sejm, a nie w wyborach powszechnych, nie ma znaczenia. w końcu ktoś wybrał do Sejmu posłów, którzy przegłosowali jego wybór na prezydenta Polski.

zastanawiające, że ci, którzy najzajadlej krytykują sam fakt prezydentury Jaruzelskiego, zdają się nie pamiętać o przeróżnych uwarunkowaniach z lat 1989 – 1990. co prawda aktualna konstytucja przyznająca prezydentowi między innymi rolę gwaranta ciągłości władzy państwowej obowiązuje od 1997 roku, ale obsadzenie stanowiska prezydenta właśnie tym, a nie innym człowiekiem miało być sygnałem dla rządzących Związkiem Radzieckim, że Polska jest krajem stabilnym, a nieuchronna zmiana władzy odbywa się pokojowo i nie stanowi dla nich zagrożenia.

warto również pamiętać, że Wojciech Jaruzelski podpisał (choć nie musiał) wszystkie ustawy, które uchwalił Sejm kontraktowy. niby nic w tym dziwnego, ale jeśli zastanowić, jakie wtedy ustawy były przedkładane prezydentowi do podpisu, to łatwo dojść do wniosku, że większość z nich była zdecydowanie sprzeczna z poglądami samego Generała i pomysłami gospodarczo-politycznymi formacji, z której się wywodził. niemniej prawie wszystkie zostały podpisane i weszły w życie.

mało kto również pamięta o tym, że to sam Jaruzelski zawnioskował o skrócenie swojej kadencji, choć nie musiał tego robić. najwidoczniej uznał, że jego rola w polskiej polityce się wypełniła, a jego służba dla kraju jest zakończona. moim skromnym zdaniem dowodzi to dużej klasy i poziomu kultury osobistej.

nie zamierzam negować odpowiedzialności Wojciecha Jaruzelskiego za „wydarzenia grudniowe” czy wprowadzenie stanu wojennego. on sam się tego bynajmniej nie wypiera. moim zdaniem głęboko nieuczciwe jest przedstawianie tylko negatywnych faktów z czyjegoś życia i działalności, niezależnie od tego, czy mówimy o świętym Maksymilianie Maria Kolbe czy o Che Guevarze.

Grzegorz Rzeczkowski w opinii Wojciech Jaruzelski w składzie RBN zwraca uwagę na dwie ważne rzeczy. pierwszą jest szaleństwo rozliczania i sprawiedliwości dziejowej, które jednakże do niczego sensownego i konstruktywnego nie prowadzi, skwitowane słowami: „Za to wydaje się, że próbując utopić w błocku Jaruzelskiego, ubrudziliśmy się wszyscy.” i „Od moralnej odpowiedzialności nikt go nie zwolni, zresztą sam generał od niej się nie uchyla, o czym zresztą wielokrotnie mówił.”

drugą jest sam gest prezydenta Komorowskiego, o którym Rzeczkowki pisze tak: „Zapraszając generała Bronisław Komorowski nie tylko wznosi się ponad historyczne podziały, po raz kolejny przykładając w ten sposób rękę do ich zniwelowania. Wysyła również Rosji sygnał, że w Polsce kończy się czas polowania na wszystko, co wiąże się z okresem sprzed 1989 roku. Że najwyższy czas na nowe otwarcie.”

mam zastrzeżenia do prezydenta Komorowskiego, choćby o pochopne podpisanie nowelizacji ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii („antydopalaczowej”), wszelako ten gest pokazuje, że stara się on być prezydentem wszystkich Polaków. równie ważne jest to, że jako prezydent chce łączyć, a nie dzielić i to, że docenia ludzi z różnych środowisk i chce wykorzystać ich wiedzę i zdolności. wymienione przeze mnie cechy wydają się być niezwykle ważne w odniesieniu do najwyższej osoby w państwie.

dla kronikarskiego obowiązku przypomnę, że o generale Wojciechu Jaruzelskim pisałem tutaj. zapraszam do komentowania.

Jarosław Kaczyński od razu znalazł winnych tej tragedii – jest nim według prezesa PiS-u Donald Tusk i PO, które rozpętały „kampanię nienawiści”. te brednie należałoby pominąć litościwym milczeniem, jednak trzeba pamiętać, że Jarosław Kaczyński w czasie kampanii wyborczej brał leki, co mogło wpłynąć w sposób znaczący na jego aktualne postrzeganie rzeczywistości i kłopoty z pamięcią. no chyba, że jest skończonym cynikiem, a ludzi uważa za kretynów, którzy łykną każde jego kłamstwo. ja wolę wersję z lekami, może jest prawdziwa.

Donald Tusk ma nadzieję, że ta śmierć przyczyni się do otrzeźwienia (wypowiedź: tutaj). jako premier polskiego rządu musiał powiedzieć takie właśnie słowa, które mają przyczynić się do tonowania nastrojów, ale jakoś nie chce mi się w to wierzyć. zwłaszcza, że zbliżają się wybory samorządowe, za rok będą wybory parlamentarne, a poziom merytoryczny debaty politycznej w Polsce osiągnął już dawno dno, które jest ciągle z zapałem pogłębiane. z drugiej strony nie dziwię się premierowi: w końcu nadzieja umiera ostatnia.

Apel Kościoła do polityków też nie jest zaskoczeniem, bo w końcu co mieli powiedzieć? brak reakcji w sprawie krzyża odbił się czkawką (i zapewne jeszcze niejeden raz odbije), więc reakcja hierarchów jest naturalna. wszelako w kontekście wypowiedzi dotyczących mającej się rozpocząć niebawem sejmowej debaty o in vitro apel biskupów brzmi wyjątkowo niewiarygodnie. przypomnę: procedura in vitro jest porównywana do „wyrafinowanej aborcji” i nazywana „młodszą siostrą eugeniki”. jeśli to są słowa pełne miłości bliźniego, miłosierdzia i zrozumienia dla człowieka, to albo czegoś nie doczytałem, albo nie zrozumiałem.

Waldemar Kuczyński w felietonie Ktoś sieje wiatr, burzę zbierają wszyscy większą część winy za spiralę nienawiści nakręcającą polską politykę przypisuje PiS-owi. oczywiście prezes Kaczyński odpowiada za puszczenie jej w ruch, ale niewiele mniej winy jest po stronie Donalda Tuska i jego partii, która według Kuczyńskiego jest przede wszystkim ofiarą. oczywiście trudno nie reagować, kiedy ktoś bije jak w bęben, ale z drugiej strony: gdyby wszyscy ignorowali rewelacje głoszone przez Kaczyńskiego i jego podwładnych, być może po jakimś czasie znudziłoby im się ględzenie wciąż o jednym i tym samym. dobrą analogią jest tutaj dziecko, na którego płacz się nie reaguje w sytuacji wymuszania, a które w końcu się uspokaja i potulnie przychodzi do rodziców.

z diagnozą Kuczyńskiego nie zgadza się Michał Sutowski pisząc w felietonie Znów dwie Polski – równo warte o jałowym i wyniszczającym polską politykę sporze PiS-PO, który po wczorajszym zabójstwie prawdopodobnie wróci z powrotem do retoryki sprowadzającej się do: Kto Kogo, Kto Zaczął i Kto Winien. Sutowski trafnie pisze: „Krew ofiar posłuży za ostateczny argument obu stronom – i kierunek oskarżeń nie ma dużego znaczenia.” oraz „Wygląda to tak, jakbyśmy wrócili do polityki „sprzed krzyża”. Po trupach do celu? Chyba nie, bo tu już żadnego celu nie widać – tylko jałową wojnę permanentną.” oby autor nie miał racji, bo na kolejne zmarnowane lata Polski po prostu nie stać.

z kolei Cezary Michalski  odpowiedzialnością za Krew na rękach obarcza również siebie jako tego, który w 2005 roku głosował na PO/PiS, a nawet innych do tego namawiał. takie postawienie sprawy wydaje się  zbyt srogie, bo kto mógł przypuszczać 5 lat temu, że „obaj ci „liderzy postsolidarnościowego obozu”, kiedy już dostali pełnię władzy podzieloną na pół, cały swój talent przeżycia i do „polityki” zainwestowali nie w reformę państwa, nie w naprawę polskiej polityki, ale w opłacalny dla obu stron konflikt.” zwłaszcza, że szli oni do władzy pod szumnym hasłem naprawy III RP (PO) i zbudowania IV RP (PiS). tak czy owak: chcieli wykorzenić zło, które się w polskiej polityce zalęgło na wszystkich szczeblach.

niestety nie udało im się Polski naprawić, za to jednym udało się bardziej popsuć, drugim mniej. ponadto sprowadzili politykę do rynsztoka i sprawili, że ludzie przestali się nią interesować, a głosowanie w wyborach staje się przede wszystkim plebiscytem popularności i głosowaniem „przeciw”, a nie realnym wyborem między alternatywnymi programami. marzę o końcu takiej pseudo-polityki i mam nadzieję, że się doczekam jej, zanim stuknie mi czwarty krzyżyk (btw, wczoraj skończyłem 35 lat, więc nie zostało zbyt wiele czasu).

świetnie ten fakt ilustrują zdania z cytowanego przez autora artykułu Wiesława Władyki i Mariusza Janickiego:  „Większość polityków, włącznie z postkomunistyczną lewicą, układała się z Kościołem po jego myśli, nie szła z nim na żadną wojnę, tak jak gdyby przyjęto żelazną zasadę, że tu frontów się nie buduje, tu trzeba się dogadać, czyli ustąpić.” oraz: „Bo wobec Kościoła wszyscy coś robią na wszelki wypadek”. w jakiś sposób jest to zgodne z polską mentalnością, która każe nie wychylać się, ale równocześnie uczy kombinowania i radzenia sobie na własną rękę, niestety przeważnie po szkodzie.

Piątek twierdzi, że w społeczeństwie nie dokonuje się tak naprawdę laicyzacja (zakładająca świadomy wybór, refleksję natury moralnej i autonomiczne decyzje odpowiedzialnych jednostek), tylko poganizacja (oddanie życia duchowego w ręce kogoś, kto zaspokoi moje potrzeby w tym względzie, ale nie będzie wymagał przemiany duchowej i pozwoli żyć tak, jak wcześniej).

jeśli ktoś zamierza zarzucić mi rozpowszechnianie nieprawdy, proponuję odpowiedzenie sobie na pytanie: jak funkcjonuje katolicyzm w Polsce? czy rządzi nim tradycja i przyzwyczajenie, czy jest oparty na katechezie prowadzącej do zmiany życia na lepsze? mam na myśli katolicyzm en bloc, a nie grupy typu Odnowa w Duchu Świętym, Ruch Światło-Życie, Droga Neokatechumenalna czy im podobne.

autor felietonu proponuje rozwiązanie tego problemu. mianowicie radzi ludziom wierzącym, by swojego kontaktu z Bogiem nie zostawiali w rękach pośredników (kapłanów i biskupów), bo: „Można natomiast poszukać bezpośredniego kontaktu z Bogiem – i życie wcale nie musi stać się od tego straszniejsze (w moim przypadku było wręcz przeciwnie).” oczywiście generalizuje i przesadza pisząc: „Nie trzeba płacić chciwym obłudnikom ani uczestniczyć w ich kampaniach nienawiści.”, jednak należy pamiętać, że najbardziej widoczne są niestety rzeczy, które zdecydowanie w instytucji opierającej się na Ewangelii nie powinny mieć miejsca i to one rzutują na obraz całości (por. powiedzenie o łyżce dziegciu w beczce miodu).

w niedawnym felietonie Kato się doigrało Piątek zauważa symboliczne pęknięcie Polski na dwie części, które się dokonało (dokonuje?), a dla którego kluczowe są: katastrofa smoleńska i jej wykorzystanie w kampanii prezydenckiej, „bitwa pod krzyżem” i wielkość poparcia dla Jarosława Kaczyńskiego w wyborach prezydenckich. wszystkie te wydarzenia spowodowały według Piątka to, że Kościół katolicki przestaje w Polsce być potrzebny klasie średniej, która jest kluczowa w demokracji liberalnej (a z całą pewnością przestaje być potrzebny PO, określającej się jako przedstawiciel tejże klasy średniej).

dowodami na ową „niepotrzebność” są między innymi przegrana popieranego mniej lub bardziej jawnie przez Kościół katolicki Jarosława Kaczyńskiego (przegrana mimo poparcia potężnej instytucji, jaką jest Kościół), rosnące poparcie dla postulatów realnego rozdziału Kościoła od państwa oraz postępująca coraz szybciej modernizacja państwa, która niestety idzie w parze z pauperyzacją społeczeństwa.

Piątek określa ów ostatni proces jako „plastikową-pseudomodernizację” i prorokuje nadejście, a może i wygraną w wyborach kogoś, kto będzie skrzyżowaniem populisty z liberałem, czyli polskiej wersji Berlusconiego (świetnie napisała o Berlusconim i upadki polityki Agnieszka Graff w felietonie Wielka pupa, wielki cyc). obawiam się, że obydwoje mają rację, jeśli chodzi o przewidywanie kierunku, w którym podąża polska polityka i polskie media. wobec powyższego pytanie nie brzmi: „czy?”, tylko „kiedy?”

z kolei Cezary Michalski w felietonie Najwierniejsza córa kontrreformacji opisuje związek Kościoła z polską polityką z nieco innej perspektywy, mianowicie historycznej. udowadnia on, że Kościół katolicki w Polsce od czasów kontrreformacji żywi się słabością świeckiej Polski, szczególnie zaś jej efektownymi klęskami i upadkami (powstania, zabory). także niektórzy politycy, których znaczenie jest raczej marginalne, mogą liczyć na poparcie Kościoła. jak pisze Michalski: „Im są słabsi, tym chętniej Kościół używa ich jako narzędzi.”

jeśli założyć, że któryś z wymienionych przeze mnie felietonistów ma rację, będzie to oznaczać, że w miarę upływu czasu wpływ Kościoła katolickiego na polską politykę będzie maleć nie przez zeświecczenie społeczeństwa czy wpływ „cywilizacji śmierci”. bezpośrednią przyczyną będzie brak sensownej „oferty” skierowanej do ogółu wierzących (którzy stanowią równocześnie elektorat partyjny) oraz wzrost znaczenia w polskim Kościele hierarchów pokroju biskupa Sławoja Leszka Głódzia czy ojca Tadeusza Rydzyka.

niestety hierarchowie nie dostrzegają zagrożenia i skupiają się na kwestiach praw reprodukcyjnych (in vitro, aborcja) albo na świętowaniu 20-lecia wprowadzenia katechezy do szkół. cóż, pasażerowie Titanica też do pewnego momentu nie dostrzegali, że toną…

interpretacje tego faktu są jednak różne. na przykład Maciej Gdula uważa, że Lud na Krakowskim Przedmieściu zapoczątkował tą manifestacją nowy etap walki o neutralność światopoglądową państwa polskiego, a sama manifestacja z różnych powodów była niewygodna dla różnorakich sił w polskiej polityce. nawet jeśli tak nie jest (jak uważa szwedzki we wpisie Taras wybrukowany nadzieją), to z całą pewnością był to wyraźny sygnał dla wszystkich, że istnieje spora liczba osób, którym przeszkadza fakt „sojuszu tronu z ołtarzem”, jaki jest obecny w polskiej polityce po 1989 roku. ta manifestacja była (mam nadzieję, że nie jedyną) okazją do „policzenia się”.

podobne intuicje płyną z wywiadu z profesorem Radosławem Markowskim Radosny happening przeciw imperialnym zapędom Kościoła. autor zwraca uwagę na zaangażowanie polityczne Kościoła w wyborach prezydenckich, które może skutkować sprzeciwem wobec zaangażowania Kościoła w politykę. wspomniana manifestacja być może była w jakimś sensie momentem przełomowym dla procesu laicyzacji w Polsce, pokazującym chęć egzekwowania konstytucyjnego zapisu o neutralności światopoglądowej państwa.

doktor Paweł  Borecki uważa, że Żyjemy w państwie wyznaniowym. można się nie zgadzać z tym poglądem, jednak trzeba wziąć pod uwagę przywołane w wywiadzie fakty, które wskazują na to, że konkordat między Rzeczpospolitą Polską a Stolicą Apostolską jest umową niezbyt korzystną dla państwa polskiego, za to dającą duże przywileje Kościołowi katolickiemu w Polsce. ta sytuacja jest pewnym ewenementem, jeśli chodzi o umowy międzynarodowe, których państwo polskie jest stroną i sygnatariuszem, jednocześnie nic (oprócz chęci) nie stoi na przeszkodzie, by ten stan rzeczy zmienić.

z kolei Halina Bortnowska w wywiadzie To nie protest przeciw krzyżowi zwraca uwagę na to, że ludzie zgromadzeni na Krakowskim Przedmieściu z 9 na 10 kwietnia nie protestowali przeciw krzyżowi jako takiemu, ale przeciwko temu konkretnemu krzyżowi stojącemu przed Pałacem Prezydenckim i przeciwko politycznemu wykorzystywaniu go w przestrzeni publicznej. zwracają uwagę słowa: „Być może wielu z tych demonstrantów chce całować krzyż w Wielki Piątek i są przekonani o wielkiej świętości tego symbolu.”

Mirosław Czech w komentarzu Społeczeństwo świeckie i jego siła podkreśla drogę, jako przebyło polskie społeczeństwo w ciągu czterech miesięcy od katastrofy smoleńskiej do demonstracji przeciwników obecności krzyża pod Pałacem Prezydenckim. przewiduje on rozszerzenie się procesu laicyzacji w Polsce, szczególnie wśród młodego pokolenia. czas pokaże, czy ta prognoza była słuszna, natomiast słowa: „Spór o świeckie państwo i jego rozdział od Kościoła powróci z wielką siłą” zapewne okażą się prawdziwe. przypuszczam, że ów spór mocniej rozgorzeje w kampanii przed wyborami parlamentarnymi w 2011 roku.

Roman Pawłowski oglądając z Nancy, reżyserką z Los Angeles Szoł na Krakowskim (czyli relację z „wojny o krzyż”) nie wie, jak jej wytłumaczyć zaistniałą sytuację. Nancy jest Amerykanką i trudno jej zrozumieć, że do polskich władz „obrońcy krzyża” wołają: „Gestapo!”, a w księży rzucają monetami. nie tylko obcokrajowcom trudno jest pojąć sytuację, w której ludzie określający się jako katolicy traktują symbol swojej religii instrumentalnie i pozwalają na jego polityczne wykorzystywanie.

nie byłem na wspomnianej demonstracji, bo nie mieszkam w Warszawie, mogę co najwyżej organizatorom pogratulować pomysłu, a wszystkim obecnym pogratulować obywatelskiej postawy. mam nadzieję, że był to pierwszy krok na drodze do wprowadzenia w życie zasady rozdziału Kościoła od państwa. mam również nadzieję, że dla hierarchów Kościoła katolickiego był to czytelny znak, który pokazuje, że zaangażowanie Kościoła w politykę źle się kończy przede wszystkim dla Kościoła.

Adam Leszczyński w komentarzu „Bitwę pod krzyżem” przegrali wszyscy konstatuje, że:

• przegrało państwo, które nie umie obronić swojego (teoretycznie) świeckiego charakteru,
• przegrał Kościół, którego kapłanów wierni wyzywali „precz z komuną”,
• przegrali niewierzący, którzy dostali przed oczy dowód nieszanowania i olewania ich praw,
• przegrali wierzący, których jeden z symboli można bardzo łatwo sprofanować (pomijam fakt, że krzyż nie jest poświęcony i nie wisi na nim figura Chrystusa, więc tak naprawdę są to dwie deski).

Ewa Siedlecka przytomnie zauważyła w komentarzu Kto krzyżem wojuje…, że w pewnym sensie państwo rękami swoich przedstawicieli samo sobie strzeliło w stopę, uchwalając wspomnianą przez autorkę uchwałę „W sprawie poszanowania krzyża”. niewątpliwie była ona użyteczna, kiedy trzeba było zabiegać o głosy u potencjalnych wyborców, ale w kryzysowej sytuacji stanowi oręż dla różnego rodzaju oszołomów.

Jan Turnau w komentarzu Hańba apeluje, by biskupi Kościoła katolickiego nawet za cenę utraty autorytetu wzięli odpowiedzialność za całą sytuację i włączyli się w rozwiązanie całej sytuacji. to sympatyczne, że Turnau wierzy w dojrzałość Episkopatu jako zgromadzenia biskupów, jednak prawda jest taka, że odkąd umarł papież Jan Paweł II, polski Episkopat ma problem z zajęciem odważnego  i sensownego stanowiska w kwestiach dotyczących czegoś innego, niż etyka seksualna i wybory.

w bardzo gorzkim tonie na temat biskupów wypowiada się Tadeusz Sobolewski w komentarzu Kościół umywa ręce. poprzez brak stanowczego potępienia zachowań „obrońców krzyża” biskupi oddają im inicjatywę i niejako przyzwalają na profanowanie krzyża i anarchistyczne zachowania szkodzące państwu. w pewnym sensie dają świadectwo postawy niezbyt patriotycznej, a na pewno nie obywatelskiej.

w mocnych słowach na temat „bitwy pod krzyżem” wypowiada się Dariusz Bruncz w komentarzu Profanacja krzyża. Wielka porażka Kościoła. poddaje on krytyce Kościół w osobie arcybiskupa Kazimierza Nycza stwierdzając: „Jeśli Kościół, a konkretnie arcybiskup metropolita warszawski Kazimierz Nycz nie tylko nie pojawił się przed Pałacem, co potencjalnie mogłoby uzdrowić całą sytuację, ale ustami swoich kapłanów zdystansował się od sprawy krzyża, to w jakiej sprawie może/powinien/chciałby/musiałby/wolno by mu było zająć jakiekolwiek stanowisko?”

w takich sytuacjach widać, że polski Kościół najlepiej sprawdza się w warunkach bojowych zarówno mając za przeciwnika system komunistyczny jak liberalizm. natomiast, co także podkreśla Bruncz, ma problem z misją duszpasterską, której elementem mogłoby być między innymi uświadomienie obrońcom krzyża niewłaściwości ich zachowania w ramach pasterskiej posługi biskupiej. niestety dyplomacja, w której Kościół ma duże sukcesy, tutaj się nie nadaje do zastosowania.

Maciej Gdula trochę się rozpędził sugerując w swoim komentarzu, że Komorowski nie powinien zostać zaprzysiężony, niemniej ustąpienie instytucji państwowych przed grupą fanatyków źle wróży tej prezydenturze. mimo, że gospodarzem chodnika przed Pałacem Prezydenckim według prawa jest prezydent Warszawy, to krzyż został postawiony przed siedzibą prezydenta Polski, a Komorowski jako prezydent elekt zobowiązał się do jego usunięcia stamtąd. jeśli więc prezydent nie potrafi sobie poradzić z takim zadaniem, nie wiadomo, czego się spodziewać w obliczu trudniejszych wyzwań.

Andrzej Macura napisał zaskakująco wyważony i trafny komentarz Święty nade wszystko, w którym podkreśla używanie religii do swoich celów, jakimi są dla „obrońców krzyża” wyrażenie sprzeciwu wobec nowo wybranego prezydenta i upamiętnienie zmarłego prezydenta. niezwykle ważne i mądre są zdania: „Wybrani w demokratycznych wyborach przedstawiciele naszego kraju mogą się podobać lub nie. Można się z nimi spierać właściwie o wszystko. [..] Wierzący powinien to jednak robić na swój własny rachunek. Nie może używać argumentu, że ma rację, bo po jego stronie jest Bóg.” oraz: „Niestety, zbyt wielu polskich katolików w dobrej wierze nie tyle inspiruje się Ewangelią, co szuka w Ewangelii poparcia dla swoich poglądów. To subtelna różnica, ale bardzo istotna.”

jako chrześcijaninowi jest mi niewymownie wstyd za ludzi, którzy używają symbolu krzyża do obrony swoich racji politycznych, a swoich przeciwników uważając za zło wcielone. wstyd mi również za władze państwowe, które ustępują fanatykom religijnym i wycofują się z wcześniejszych ustaleń dotyczących uporządkowania przestrzeni miejskiej. wstyd mi także za hierarchów Kościoła katolickiego, którzy nie mają odwagi potępić ludzi, którzy z krzyża uczynili sobie narzędzie służące walce politycznej. i nic już nie będzie takie samo nie po katastrofie smoleńskiej, ale po „bitwie o krzyż”.