interpretacje tego faktu są jednak różne. na przykład Maciej Gdula uważa, że Lud na Krakowskim Przedmieściu zapoczątkował tą manifestacją nowy etap walki o neutralność światopoglądową państwa polskiego, a sama manifestacja z różnych powodów była niewygodna dla różnorakich sił w polskiej polityce. nawet jeśli tak nie jest (jak uważa szwedzki we wpisie Taras wybrukowany nadzieją), to z całą pewnością był to wyraźny sygnał dla wszystkich, że istnieje spora liczba osób, którym przeszkadza fakt „sojuszu tronu z ołtarzem”, jaki jest obecny w polskiej polityce po 1989 roku. ta manifestacja była (mam nadzieję, że nie jedyną) okazją do „policzenia się”.

podobne intuicje płyną z wywiadu z profesorem Radosławem Markowskim Radosny happening przeciw imperialnym zapędom Kościoła. autor zwraca uwagę na zaangażowanie polityczne Kościoła w wyborach prezydenckich, które może skutkować sprzeciwem wobec zaangażowania Kościoła w politykę. wspomniana manifestacja być może była w jakimś sensie momentem przełomowym dla procesu laicyzacji w Polsce, pokazującym chęć egzekwowania konstytucyjnego zapisu o neutralności światopoglądowej państwa.

doktor Paweł  Borecki uważa, że Żyjemy w państwie wyznaniowym. można się nie zgadzać z tym poglądem, jednak trzeba wziąć pod uwagę przywołane w wywiadzie fakty, które wskazują na to, że konkordat między Rzeczpospolitą Polską a Stolicą Apostolską jest umową niezbyt korzystną dla państwa polskiego, za to dającą duże przywileje Kościołowi katolickiemu w Polsce. ta sytuacja jest pewnym ewenementem, jeśli chodzi o umowy międzynarodowe, których państwo polskie jest stroną i sygnatariuszem, jednocześnie nic (oprócz chęci) nie stoi na przeszkodzie, by ten stan rzeczy zmienić.

z kolei Halina Bortnowska w wywiadzie To nie protest przeciw krzyżowi zwraca uwagę na to, że ludzie zgromadzeni na Krakowskim Przedmieściu z 9 na 10 kwietnia nie protestowali przeciw krzyżowi jako takiemu, ale przeciwko temu konkretnemu krzyżowi stojącemu przed Pałacem Prezydenckim i przeciwko politycznemu wykorzystywaniu go w przestrzeni publicznej. zwracają uwagę słowa: „Być może wielu z tych demonstrantów chce całować krzyż w Wielki Piątek i są przekonani o wielkiej świętości tego symbolu.”

Mirosław Czech w komentarzu Społeczeństwo świeckie i jego siła podkreśla drogę, jako przebyło polskie społeczeństwo w ciągu czterech miesięcy od katastrofy smoleńskiej do demonstracji przeciwników obecności krzyża pod Pałacem Prezydenckim. przewiduje on rozszerzenie się procesu laicyzacji w Polsce, szczególnie wśród młodego pokolenia. czas pokaże, czy ta prognoza była słuszna, natomiast słowa: „Spór o świeckie państwo i jego rozdział od Kościoła powróci z wielką siłą” zapewne okażą się prawdziwe. przypuszczam, że ów spór mocniej rozgorzeje w kampanii przed wyborami parlamentarnymi w 2011 roku.

Roman Pawłowski oglądając z Nancy, reżyserką z Los Angeles Szoł na Krakowskim (czyli relację z „wojny o krzyż”) nie wie, jak jej wytłumaczyć zaistniałą sytuację. Nancy jest Amerykanką i trudno jej zrozumieć, że do polskich władz „obrońcy krzyża” wołają: „Gestapo!”, a w księży rzucają monetami. nie tylko obcokrajowcom trudno jest pojąć sytuację, w której ludzie określający się jako katolicy traktują symbol swojej religii instrumentalnie i pozwalają na jego polityczne wykorzystywanie.

nie byłem na wspomnianej demonstracji, bo nie mieszkam w Warszawie, mogę co najwyżej organizatorom pogratulować pomysłu, a wszystkim obecnym pogratulować obywatelskiej postawy. mam nadzieję, że był to pierwszy krok na drodze do wprowadzenia w życie zasady rozdziału Kościoła od państwa. mam również nadzieję, że dla hierarchów Kościoła katolickiego był to czytelny znak, który pokazuje, że zaangażowanie Kościoła w politykę źle się kończy przede wszystkim dla Kościoła.

Adam Leszczyński w komentarzu „Bitwę pod krzyżem” przegrali wszyscy konstatuje, że:

• przegrało państwo, które nie umie obronić swojego (teoretycznie) świeckiego charakteru,
• przegrał Kościół, którego kapłanów wierni wyzywali „precz z komuną”,
• przegrali niewierzący, którzy dostali przed oczy dowód nieszanowania i olewania ich praw,
• przegrali wierzący, których jeden z symboli można bardzo łatwo sprofanować (pomijam fakt, że krzyż nie jest poświęcony i nie wisi na nim figura Chrystusa, więc tak naprawdę są to dwie deski).

Ewa Siedlecka przytomnie zauważyła w komentarzu Kto krzyżem wojuje…, że w pewnym sensie państwo rękami swoich przedstawicieli samo sobie strzeliło w stopę, uchwalając wspomnianą przez autorkę uchwałę „W sprawie poszanowania krzyża”. niewątpliwie była ona użyteczna, kiedy trzeba było zabiegać o głosy u potencjalnych wyborców, ale w kryzysowej sytuacji stanowi oręż dla różnego rodzaju oszołomów.

Jan Turnau w komentarzu Hańba apeluje, by biskupi Kościoła katolickiego nawet za cenę utraty autorytetu wzięli odpowiedzialność za całą sytuację i włączyli się w rozwiązanie całej sytuacji. to sympatyczne, że Turnau wierzy w dojrzałość Episkopatu jako zgromadzenia biskupów, jednak prawda jest taka, że odkąd umarł papież Jan Paweł II, polski Episkopat ma problem z zajęciem odważnego  i sensownego stanowiska w kwestiach dotyczących czegoś innego, niż etyka seksualna i wybory.

w bardzo gorzkim tonie na temat biskupów wypowiada się Tadeusz Sobolewski w komentarzu Kościół umywa ręce. poprzez brak stanowczego potępienia zachowań „obrońców krzyża” biskupi oddają im inicjatywę i niejako przyzwalają na profanowanie krzyża i anarchistyczne zachowania szkodzące państwu. w pewnym sensie dają świadectwo postawy niezbyt patriotycznej, a na pewno nie obywatelskiej.

w mocnych słowach na temat „bitwy pod krzyżem” wypowiada się Dariusz Bruncz w komentarzu Profanacja krzyża. Wielka porażka Kościoła. poddaje on krytyce Kościół w osobie arcybiskupa Kazimierza Nycza stwierdzając: „Jeśli Kościół, a konkretnie arcybiskup metropolita warszawski Kazimierz Nycz nie tylko nie pojawił się przed Pałacem, co potencjalnie mogłoby uzdrowić całą sytuację, ale ustami swoich kapłanów zdystansował się od sprawy krzyża, to w jakiej sprawie może/powinien/chciałby/musiałby/wolno by mu było zająć jakiekolwiek stanowisko?”

w takich sytuacjach widać, że polski Kościół najlepiej sprawdza się w warunkach bojowych zarówno mając za przeciwnika system komunistyczny jak liberalizm. natomiast, co także podkreśla Bruncz, ma problem z misją duszpasterską, której elementem mogłoby być między innymi uświadomienie obrońcom krzyża niewłaściwości ich zachowania w ramach pasterskiej posługi biskupiej. niestety dyplomacja, w której Kościół ma duże sukcesy, tutaj się nie nadaje do zastosowania.

Maciej Gdula trochę się rozpędził sugerując w swoim komentarzu, że Komorowski nie powinien zostać zaprzysiężony, niemniej ustąpienie instytucji państwowych przed grupą fanatyków źle wróży tej prezydenturze. mimo, że gospodarzem chodnika przed Pałacem Prezydenckim według prawa jest prezydent Warszawy, to krzyż został postawiony przed siedzibą prezydenta Polski, a Komorowski jako prezydent elekt zobowiązał się do jego usunięcia stamtąd. jeśli więc prezydent nie potrafi sobie poradzić z takim zadaniem, nie wiadomo, czego się spodziewać w obliczu trudniejszych wyzwań.

Andrzej Macura napisał zaskakująco wyważony i trafny komentarz Święty nade wszystko, w którym podkreśla używanie religii do swoich celów, jakimi są dla „obrońców krzyża” wyrażenie sprzeciwu wobec nowo wybranego prezydenta i upamiętnienie zmarłego prezydenta. niezwykle ważne i mądre są zdania: „Wybrani w demokratycznych wyborach przedstawiciele naszego kraju mogą się podobać lub nie. Można się z nimi spierać właściwie o wszystko. [..] Wierzący powinien to jednak robić na swój własny rachunek. Nie może używać argumentu, że ma rację, bo po jego stronie jest Bóg.” oraz: „Niestety, zbyt wielu polskich katolików w dobrej wierze nie tyle inspiruje się Ewangelią, co szuka w Ewangelii poparcia dla swoich poglądów. To subtelna różnica, ale bardzo istotna.”

jako chrześcijaninowi jest mi niewymownie wstyd za ludzi, którzy używają symbolu krzyża do obrony swoich racji politycznych, a swoich przeciwników uważając za zło wcielone. wstyd mi również za władze państwowe, które ustępują fanatykom religijnym i wycofują się z wcześniejszych ustaleń dotyczących uporządkowania przestrzeni miejskiej. wstyd mi także za hierarchów Kościoła katolickiego, którzy nie mają odwagi potępić ludzi, którzy z krzyża uczynili sobie narzędzie służące walce politycznej. i nic już nie będzie takie samo nie po katastrofie smoleńskiej, ale po „bitwie o krzyż”.

niedawno Pospieszalski popełnił artykuł Ten krzyż jest wyrzutem sumienia. niestety już w drugim akapicie autor dokonuje manipulacji pisząc: „Nie tylko dlatego, że Polska staje się znów krajem jednej partii i jednej gazety (a być może niebawem także jednej, choć przez kilku nadawców realizowanej, telewizji). Walka z krzyżem na Krakowskim Przedmieściu, wyjąwszy atak ZOMO, przebiega przy użyciu tych samych metod, co w PRL. Z drobnymi naturalnie różnicami.”

pozwolę sobie autorowi przypomnieć, że to obywatele decydują, komu powierzają mandat poselski i kogo wybierają na prezydenta. nie przypominam sobie protestów, gdy większość parlamentarną miał PiS, a prezydentem był Lech Kaczyński, z PiS-u się wywodzący. zaś wpływ tytułów prasowych (w tym przypadku GW) na rzeczywistość jest przez autora przeceniany.

porównanie zaś aktualnych przepychanek związanych z krzyżem przed Pałacem Prezydenckim do walki z chrześcijaństwem w czasach PRL-u jest świadectwem niebywałego cynizmu autora artykułu. w przeciwieństwie do okresu 1945 – 1989 w wolnej i demokratycznej Polsce każdy może wyznawać dowolną religię (kwestię równości wszystkich religii wobec polskiego prawa świadomie pomijam), nikt nikogo nie prześladuje za to, w co wierzy, a symbole religijne nie są zakazane. co więcej: krzyże wiszą w prawie każdym urzędzie, klasie szkolnej i w innych miejscach, niekoniecznie do tego celu przeznaczonych.

dalej autor cytuje opinię doktora Wojciecha Jabłońskiego stwierdzającą, że krzyż jest „samowolką budowlaną”. postawienie krzyża w okresie żałoby narodowej było uzasadnione emocjami i nikt wtedy nie zastanawiał się, czy jest to zgodne z prawem. ten stan rzeczy był w pewnym sensie naturalny, jednak jeśli wziąć pod uwagę przepisy prawa budowlanego zinterpretowane na przykład w tym artykule, to postawienie krzyża nie było zgodne z prawem. Pospieszalski jako dziennikarz nie zwykł zawracać sobie głowy podobnymi drobiazgami i niuansami, ważna jest teza i dopasowane do niej argumenty.

według autora artykułu „krzyż pozostaje świadectwem tygodnia Narodowego Czuwania.” (pisanego koniecznie z Dużych Liter), a jego i Ewy Stankiewicz produkcja „Solidarni 2010″ jest zapisem tego, co naród przeżywa i czego doświadcza. uważny widz dostrzeże, że ów „film” jest ordynarną manipulacją, w której pozwolono się wypowiedzieć reprezentantom tylko jednej opcji politycznej, którzy winą za katastrofę smoleńską obciążają Rosjan, sugerując zamach. ludzie występujący w filmie atakują również GW, rząd Donalda Tuska i uważają, że władza „została przekazana mafijnym układom medialno-biznesowym.” recenzja tego wiekopomnego dzieła sztuki reporterskiej jest dostępna tutaj, natomiast sam film można bez trudu znaleźć na serwisie youtube.com.

słowa: „Katastrofy smoleńskiej i tego, czego doświadczyliśmy jako wspólnota po 10 kwietnia, nie da się wymazać czy usunąć tak, jak wymienia się kafle na trotuarze.” są kolejnym nadużyciem. nikt nie ma zamiaru wymazywać i usuwać ani samej katastrofy smoleńskiej ani doświadczeń polskich obywateli, zarówno tych indywidualnych, jak i wspólnotowych. wszelako Pospieszalski dzielący świat na: MY (dobrzy) i ONI (źli) uważa, że ONI mogą posłużyć się siłą, by sprzed Pałacu Prezydenckiego usunąć ludzi, którzy przyjdą „by domagać się wyjaśnienia tej tragedii.”

gdyby cytowane przez mnie słowa były autorstwa jednego z pacjentów #psychiatryk24, skwitowałbym to prawdopodobnie wzruszeniem ramion, jednakże gdy drukowanie podobnych bzdur w ogólnopolskim dzienniku jest szkodliwe i niebezpieczne. w związku z tym wydało mi się stosownym odniesienie się do artykułu Pospieszalskiego w niniejszym wpisie.

niejako dla równowagi zacytuję słowa księdza Jacka Prusaka, który w artykule Krakowskie Przedmieście to nie Golgota dobitnie mówi, czym krzyż jest i do czego nie powinien służyć.

mianowicie: „krzyż nie jest symbolem ani żałoby, ani tragedii smoleńskiej. Dla chrześcijanina jest symbolem męki Jezusa z Nazaretu, symbolem wiary i przedmiotem kultu religijnego, a także jednym z najważniejszych gestów liturgicznych.” oraz „Można więc mówić o „kulcie smoleńskim” w znaczeniu szerszym (społecznym, historycznym), ale walka o krzyż na Krakowskim Przedmieściu po to, żeby był on znakiem kultu „nowych męczenników” czy okazją do manifestowania własnych poglądów politycznych, dzieląc obywateli na lepszych i gorszych katolików, jest jawną manipulacją krzyżem i nie ma nic wspólnego z kultem religijnym.” nic dodać, nic ująć.

warto również zapoznać się ze zdaniem Stołecznego Konserwatora Zabytków, dostępnym tutaj, a dotyczącym ingerowania w przestrzeń architektoniczną przy Pałacu Prezydenckim.

niewątpliwie na wynik Napieralskiego miało też wpływ zmęczenie Polaków polaryzacją polityki wokół sporu PO-PiS, co przełożyło się na poparcie kandydata lewicowego. atmosferę „podziału” Polski dodatkowo podgrzewały media publiczne i niepubliczne, które zachowywały się tak, jakby oprócz Komorowskiego i Kaczyńskiego nie startował nikt inny, a spór między prowadzącą dwójką był clou polskiej polityki.

mam nadzieję, że przewodniczący SLD albo ktoś z jego otoczenia czyta wypowiedzi innych ludzi, bo niejednokrotnie bywają w nich zawarte dobre pomysły. na przykład Marek Borowski tutaj sugeruje otwarcie lewicy na nowe środowiska, co jest niezbędne do budowania większego frontu lewicowego w Polsce i osiągania lepszego wyniku wyborczego. niewątpliwie słuszne są słowa: „Wynik wyborów pokazuje spory potencjał lewicy, ale pytanie, co Napieralski z tym potencjałem zrobi.” lewica ma swój stały elektorat, ale istotne jest by pozyskiwać cały czas niezdecydowanych i zniechęconych i tych, którzy uważają, że żadna partia/kandydat nie spełnia ich oczekiwań.

Kinga Dunin w opinii Drgnęło w lewo zauważa plusy i minusy wyniku Napieralskiego. minusami jest wygrana prawicy (Komorowski lub Kaczyński) oraz poparcie na poziomie nie pozwalającym samodzielnie rządzić. plusem jest zaistnienie retoryki lewicowej w dyskursie publicznym, które jeśli nawet nie doprowadzi do załatwienia ważnych dla lewicy spraw, będzie oznaczało konieczność odniesienia się do nich przez kandydatów w czasie kampanii przed II turą wyborów. obawiam się tylko jednej rzeczy, z której prawica słynie: zawłaszczenia lewicowych postulatów i rozmycia ich albo zmarginalizowania.

z kolei Sławomir Sierakowski w komentarzu zamieszczonym tutaj słusznie sugeruje, by Napieralski nie popierał żadnego z kandydatów i podtrzymywał istnienie „trzeciej siły”, a w miarę możliwości wzmacniał jej znaczenie. natomiast w opinii Napieralski poza dobrem i złem Sierakowski proponuje, by Napieralski jako „ten trzeci” na scenie politycznej próbował coś ugrać dla sympatyków lewicy, wymuszając na PO przegłosowanie konkretnych ustaw w zamian za poparcie w II turze wyborów. to wyjście jest trochę ryzykowne, bo lewicowi wyborcy mogą się poczuć oszukani dobijaniem targów ponad ich głowami. drugą opcją jest budowanie sensownego dystansu do obu partii prawicowych, co może zaprocentować w kolejnych wyborach.

moim zdaniem najlepszym opcją dla Napieralskiego i SLD jest wyrazistość poglądów i próba stworzenia wspólnego frontu lewicowego, obejmującego SLD, Zielonych2004, Unię Pracy, Partię Demokratyczną, SdPL,  Partię Kobiet i inne ugrupowania o charakterze lewicowym, którym na sercu leży dobro Polski. jeśli Napieralski chce osiągnąć sukces, nie może skupiać się na kwestiach personalnych, ale musi wziąć pod uwagę przede wszystkim współpracę programową. jedynie to może zagwarantować poparcie różnych grup społecznych i sukces formacji lewicowej (lub centrolewicowej) w wyborach samorządowych i parlamentarnych.

w komitecie poparcia Jarosława Kaczyńskiego znalazło się pięciu księży wykładających na  Uniwersytecie Papieskim Jana Pawła II. na szczęście zarówno władze Uniwersytetu, jak i krakowska kuria odcięły się od tego gestu i wydały stosowne oświadczenia, w których stwierdzają, że zaangażowanie duchownych jest przejawem ich prywatnych poglądów (więcej: tutaj). również ks. Kazimierz Sowa (dyrektor kanału telewizyjnego religia.tv) odniósł się krytycznie do zaangażowania wymienionych księży stwierdzając tutaj między innymi: „Nikt nie ma pretensji, kiedy ksiądz idzie w dniu wyborów i zakreśla tego czy innego kandydata – to jest bycie obywatelem. Trochę gorzej, jak ktoś chce zbudować rzeczywistość ziemską według przepisu, który wydaje mu się że jest słuszny.”

powyższe opinie nie zmieniają jednak stanu rzeczy, z którego wynika, że na zaangażowaniu duchownych w politykę traci polityka, z której debata oparta na argumentach merytorycznych zostaje wyparta przez opartą na argumentach emocjonalnych, których bazą są nieweryfikowalne przesłanki, jakimi charakteryzuje się ex definitione wiara w rzeczywistość nadprzyrodzoną. traci również religia, której zostaje po trosze odebrana podmiotowość i która staje się tylko narzędziem wykorzystywanym do osiągania bieżących celów politycznych.

prymas Józef Kowalczyk w wywiadzie dla GW dostępnym tutaj wypowiedział między innymi bardzo mądre słowa: „Prywatnie każdy kapłan może mieć swoje poglądy, ale ambona nie służy do wskazywania ludziom, na kogo mają głosować. To absolutnie niedopuszczalne. Można jedynie modlić się o wybór człowieka prawego sumienia, który będzie dbał o dobro wszystkich obywateli.”

wybranie arcybiskupa Józefa Michalika na przewodniczącego Konferencji Episkopatu Polski nie przeszkodziło mu w angażowaniu się politycznym. niespecjalnie się przejął powyższymi słowami prymasa Kowalczyka i wystosował w trakcie Uroczystości Najświętszego Ciała i Krwi Pańskiej (Boże Ciało) kazanie do wiernych, w którym powiedział między innymi „Jeśli naród nie będzie miał przywódców, którzy bronią prawa natury, prawa Bożego, prawa narodu do własnej historii, jeśli nie będzie miał przywódców mądrych, którzy będą potrafić łączyć nowoczesność z tradycją, nie rozwinie się nigdy.”

dla przypomnienia: Prezydent Polski (między innymi): „jest najwyższym przedstawicielem polskich władz, gwarantem ciągłości władzy państwowej, najwyższym organem państwa w zakresie władzy wykonawczej, czuwa nad przestrzeganiem postanowień i zapisów Konstytucji, zwierzchnikiem Sił Zbrojnych Rzeczpospolitej Polskiej.” (Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej, artykuły 126 – 145). w związku z czym wymienione przez arcybiskupa Michalika cechy kandydata na prezydenta są raczej drugorzędne, a na pewno nie są niezbędne.

trzeba wszelako przyznać uczciwie, że we wspomnianym kazaniu padły również słowa zachęcające do pójścia na wybory i oddania głosu, co nie jednak zmienia faktu, że w tak ważnym dla katolików dniu kazanie powinno dotyczyć na przykład Eucharystii i wartości Komunii świętej, a nie polityki.

Mirosław Czech w komentarzu Arcybiskup jednego procentu słusznie krytykuje słowa arcybiskupa Michalika wypowiedziane w wywiadzie dla Naszego Dziennika: „Ja zagłosuję na kandydata, który pokazał, że potrafi bronić życia niezależnie od układów, ufając, że przy swoich dużych umiejętnościach zawsze będzie wierny zasadom troski o dobro.” (cały tekst wywiadu tutaj).

w ten sposób Michalik wskazuje wprost i bezpośrednio na jednego z kandydatów (Marka Jurka), co zdecydowanie nie powinno mieć z uwagi na konkordat między Stolicą Apostolską a Rzeczpospolitą Polską, który stwierdza między innymi: „Państwo i Kościół katolicki są – każde w swej dziedzinie – niezależne i autonomiczne oraz zobowiązują się do pełnego poszanowania tej zasady we wzajemnych stosunkach i we współdziałaniu dla rozwoju człowieka i dobra wspólnego”.

Czech słusznie pisze: „Abp Michalik może uważać, że poza sprawami ochrony życia poczętego i sposobami przezwyciężania bezpłodności nie liczy się nic innego. I że właściwa postawa w tej materii daje certyfikat moralnej nieomylności. W polityce państwowej tak jednak nie jest. Dla zdecydowanej większości polskich katolików liczą się inne kwestie.” poparcie dla Marka Jurka w sondażach prezydenckich oscylujące w okolicach tak zwanego błędu statystycznego zdecydowanie potwierdza tą tezę. dodałbym jeszcze: na szczęście dla Polaków inne kwestie są ważne, choć wolałbym, żeby ich wyrazem była debata o Polsce i ważnych dla niej sprawach, a nie walka PO z PiS-em.

niewątpliwie rację ma Nowak mówiąc, że cała władza nie powinna być skupiona w rękach jednej partii. pisząc „cała władza” mam na myśli wszystkie najważniejsze stanowiska w państwie. jeśli kandydat PO wygra wybory prezydenckie (a wszystko na to wskazuje) i jeśli PO za rok wygra wybory parlamentarne (co jest również bardzo prawdopodobne), to  partia ta skupi w swoich rękach władzę, której żadne ugrupowanie po 1989 roku nie miało.

Rzecznik Praw Obywatelskich w Polsce nie ma żadnej realnej władzy ustawodawczej czy wykonawczej. jego obowiązkiem jest zwracanie uwagi na nieprawidłowości w ramach funkcjonującego systemu prawnego pod kątem praw obywatelskich oraz ochrona najsłabszych i pokrzywdzonych i ich reprezentowanie, często przeciw państwu stanowiącemu złe prawo. ze względu na wymienione przeze mnie funkcje związane raczej z władzą symboliczną oraz ze względu na społeczny odbiór obsady tego stanowiska istotne jest, by Rzecznikiem Praw Obywatelskich była osoba bezstronna i niezwiązana z żadną partią polityczną.

z całym szacunkiem dla Zofii Romaszewskiej i jej dokonań dla opozycji demokratycznej oraz działalności w Biurze Interwencyjnym Senatu uważam, że nie jest dobrą kandydatką na stanowisko RPO. jej wypowiedź na antenie radia TOK FM nie wystawia jej dobrego świadectwa (nagranie dostępne jest tutaj). nie chodzi mi nawet o słynne zdanie, w którym jakoby porównała gejów i lesbijki do prostytutek, ale o całą wypowiedź, która sprawia wrażenie mało profesjonalnej. swoją drogą, przedstawiony tutaj obraz Romaszewskiej jest zdecydowanie krzywdzący i autor artykułu powinien ją przeprosić.

podobnie jak Jan Lityński uważam, że lepszą kandydatką na stanowisko RPO jest Irena Lipowicz ze względu na swoje wykształcenie prawnicze (doktor habilitowany nauk prawnych). może być ono bardzo przydatne w codziennej pracy polegającej na analizie aktów prawnych pod względem ich zgodności z szeroko pojętymi prawami człowieka. nie ukrywam, że profesor Lipowicz jest mi bliższa ze względu na swoją niegdysiejszą przynależność partyjną (Unia Demokratyczna, potem Unia Wolności).

problem w tym, że zawłaszczanie tragedii i dzielenie Polaków następuje w niespotykany dotąd sposób, o czym bardzo mądrze pisze Tomasz Lis w komentarzu Jednomyślność kontra pluralizm. wiadomo nie od dziś, że istotą rządzenia PiS-u jest dzielenie społeczeństwa i zagospodarowywanie elektoratu, który można ogólnie określić jako „ludzie niezadowoleni z przemian III RP”. dotychczas owo dzielenie miało jakieś ramy i zasady, jednak odkąd poparcie w sondażach zaczęło spadać, a formuła Jedynych Prawdziwych Patriotów zaczęła się wyczerpywać, PiS-owi zaczął się palić grunt pod nogami. dodatkowo niektóre sondaże nie dawały większych szans Lechowi Kaczyńskiemu nie tylko na reelekcję, ale nawet na wejście do drugiej tury wyborów prezydenckich.

jak wiemy, 10.04.2010 wydarzyła się katastrofa pod Smoleńskiem, w której zginął prezydent wraz z 95 innymi osobami. nie trzeba było długo czekać, aż partia Jarosława Kaczyńskiego wystawi go jako kandydata w wyborach prezydenckich (choć przez chwilę w to wątpiłem, o czym napisałem tutaj). on sam w wygłoszonym oświadczeniu określił się jako kontynuator polityki zmarłego brata, a jego sztab przystąpił do pracy. choć właściwie w kontekście tego, co się dzieje w telewizji i internecie, powinienem powiedzieć: do brudnej roboty.

ciekawie o pewnym dualizmie związanym z żałobą pisze Waldemar Kuczyński w komentarzu Knebel Żałoby zwracając uwagę na to, że „Krytyka PiS, jego prezesa i zmarłego brata, jest przedstawiana jako przestępstwo moralne, godzenie w powagę żałoby i lekceważenie cierpienia ludzi, którzy stracili bliskich. Przy tym szantaż nie obejmuje jednakową ochroną wszystkich ofiar i dotkniętych żałobą, lecz głównie prezydenta i jego brata.” a z drugiej strony „[...] ich medialne i internetowe armie są w natarciu, wykorzystując w stopniu niespotykanym wcześniej rynsztokowy rezerwuar języka. Ich samych żałobna cenzura nie obowiązuje rzecz jasna, bo wymyślają tym, którzy, ich zdaniem, zmarłych i ich rodziny nie chcą uszanować.”

nawet w takim wypadku, jak żałoba widać, kto jest/był naprawdę ważny w PiS-ie – Jarosław Kaczyński i jego brat. pomimo śmierci innych polityków, cenzura obowiązuje tylko w przypadku wymienionej dwójki. powód jest prosty – cokolwiek może szkodzić zmarłemu Lechowi Kaczyńkiemu – jest złe. a ponieważ Jarosław Kaczyński chce (w przenośni oczywiście) za pomocą trumny brata wwieźć się do Pałacu Prezydenckiego, krytyka Lecha Kaczyńskiego może mu szkodzić i na wszelki wypadek jest wycinana, pomniejszana, zagadywana i tak dalej.

oczywiście problemem jest wspomniane przeze mnie zawłaszczanie żałoby i bezwstydne agitowanie za kandydaturą prezesa PiS-u. jednak dużo większym problemem jest istnienie zaplecza w postaci różnej maści dziennikarzy i blogerów snujących różnego rodzaju teorie spiskowe, mające na przykład na celu poinformowanie społeczeństwa, że prezydent padł ofiarą zamachu. przykładem może być jest niejaki Toyah (notabene bloger roku 2009), który w tym wpisie sugeruje, że prezydent został zamordowany. prawicowi publicyści publikujący na platformie salon24.pl nie wierzą w to, co jest przekazywane w oficjalnych kanałach informacyjnych i uważają, że wszystkim rządzą Oni, którzy chcą źle dla Polski. dlatego też mają na BLIP-ie specjalny tag: #psychiatryk24.

to, w jaki sposób PiS wykorzystuje śmierć prezydenta Lecha Kaczyńskiego do własnych, nikczemnych celów, budzi moje obrzydzenie i sprzeciw. chociaż właściwie można się było tego w pewnym sensie spodziewać po partii, która wszelkimi dostępnymi sposobami chce wrócić do władzy, by zrealizować swój wymarzony projekt, czyli IV RP. mam szczerą nadzieję, że Jarosław Kaczyński poniesie sromotną porażkę w wyborach prezydenckich, a jego partia w wyborach samorządowych i parlamentarnych. mam również nadzieję, że Grzegorz Napieralski osiągnie dobry wynik w wyborach samorządowych, a partie lewicowe w wyborach parlamentarnych i samorządowych. w przeciwnym wypadku czeka nas kolejne zmarnowane 5 lat. chyba na to nie zasłużyliśmy?

zainteresowanych odsyłam do poprzedniego wpisu, gdzie odniosłem się do kandydatury Napieralskiego. moim zdaniem widać starania, by jego kampania wyglądała inaczej, niż większość kampanii prezydenckich do tej pory – mam na myśli choćby jego aktywność na BLIP-ie (^napieralski). niewątpliwie mógłby trochę przystopować z informacjami o dodaniu filmów na YouTube, ale ogólne wrażenie jest dobre. do kandydatury Napieralskiego odniósł się pozytywnie Custom w tym wpisie, co jest o tyle cenne, że dotychczas tego blogera kojarzyłem ze zgoła inną opcją światopoglądowo-polityczną. aczkolwiek skoro Custom zmienił zdanie, to równie dobrze może zrobić to każdy inny potencjalny wyborca.

Michalski pisze: „Miller i Napieralski mają jednak trochę racji. Polskie społeczeństwo jest w swojej większości zachowawcze, zamiast Maja ‘68 łatwiej w nim uzyskać polityczną mobilizację za pomocą narodowej żałoby.” trudno się z tymi słowami nie zgodzić, a efekty już widać choćby w zwiększonej ilości osób zapisujących się do PiS-u. swoją drogą jest to dla mnie niepojęte, jak można być tak ślepym, by po dwóch latach psucia Polski  przez tą formację i kolejnych trzech latach bredzenia jej polityków o powrocie do władzy w dalszym ciągu popierać tą partię. aczkolwiek, jak słusznie powiedział Einstein: „Tylko dwie rzeczy są nieskończone: Wszechświat oraz ludzka głupota, choć nie jestem pewien co do tej pierwszej.„

niezwykle ciekawą analizę polskiego i swojego przeżywania żałoby daje Antoni Pawlak w tekście Funeralpolo – między wspólnotą a stadem. ciekawą między innymi dlatego, że autor opowiada o swoich osobistych rytuałach żałobnych odprawianych po śmierci przyjaciół. oprócz tego autor trafnie diagnozuje polskie społeczeństwo w kontekście jego umiłowania wszelkich żałób, martyrologii i pamięci o rzeczach nieudanych oraz jednoczenia się tylko w obliczu tragedii. które to zjednoczenie trwa zresztą bardzo krótko i niczego w nas jako społeczeństwie nie zmienia.

z samego faktu startu Kaczyńskiego w wyborach prezydenckich można wnosić, że oprócz sukcesu jego partii i zwycięstwa ludzi myślących tak, jak on, nie liczy się absolutnie nic. natomiast z oświadczenia Kaczyńskiego (dostępnego tutaj) można wnioskować, że jego kampania i prezydentura będzie opierać się na tworzeniu podziałów społecznych. wymienianie z imienia i nazwiska tylko osób  pasujących do jego światopoglądu oraz słowa „Tragicznie przerwane życie Prezydenta RP, śmierć elity patriotycznej Polski, oznacza dla nas jedno: musimy dokończyć Ich misję.” nie pozostawiają wątpliwości co do zamiarów tegoż kandydata. co właściwie jest do przewidzenia od 5 lat. smutne jest tylko to, że polskie społeczeństwo podąża za tego typu politykami.

Grzegorz Napieralski również postanowił kandydować na najwyższy urząd w państwie. nie ukrywam, że wolałbym, by kandydatem szeroko pojętej lewicy był ktoś inny, na przykład Ryszard Kalisz czy Janusz Zemke albo chociażby Marek Siwiec. postępowanie Napieralskiego często budzi mój zdecydowany sprzeciw, a jedną z kontrowersyjnych sytuacji  z jego udziałem skomentowałem tutaj. wszelako po rezygnacji profesora Tomasza Nałęcza i zaskakującej deklaracji przewodniczącej Partii Demokratycznej Brygidy Kuźniak jestem niejako zmuszony oddać głos w wyborach prezydenckich na kandydata SLD. nie robię tego z przyjemnością, ale jest to jedyny kandydat lewicowy i głosowanie na niego w wyborach prezydenckich jest formą poparcia lewicowego podejścia do polityki.

Sławomir Sierakowski po raz kolejny trafnie opisuje polską politykę, która od długiego czasu jest oparta na sporze między PO i PiS. w opinii pod znamiennym tytułem Od polityki śmierci do śmierci polityki określa on spór między tymi dwoma partiami jako jałowy. trudno się z tym nie zgodzić, bo polaryzacja sceny politycznej na „PiS” i „anty-PiS” skutecznie eliminuje z debaty politycznej istotne dla większości społeczeństwa tematy. ewentualnie prowadzi do ich instrumentalizacji i zdobywania kolejnych punktów w sondażach.

w normalnym kraju polityka polega na cywilizowanym spieraniu się o rzeczy ważne dla społeczeństwa, przekonywaniu do swoich racji i minimalnej współpracy dla dobra państwa, ale w Bolandzie (czyli w kraju, gdzie obecnie mieszkamy) – niekoniecznie, jak widać.

właściwie najprostszym wyjściem byłoby napisanie stosownego komentarza pod wspomnianym felietonem, jednakże po krótkim namyśle postanowiłem, że lepszym pomysłem będzie napisanie listu do Tomasza Piątka. oto i on.

„Szanowny Panie Tomaszu,

jest mi niezmiernie miło, że przeczytał Pan mój wpis, skomentował go i zalinkował mój blog w swoim felietonie. Aby mieć pewność, że będę dobrze zrozumiany, chciałbym w niniejszym liście odnieść się do zaistniałej sytuacji i wyjaśnić niektóre kwestie.

Nie przeczę, że w swoim wpisie odniosłem się do Pana felietonu krytycznie. Jednak świadomie użyłem słowa „niestety”, bo uważam, że większość Pana felietonów Pana autorstwa zamieszczane na stronie Krytyki Politycznej jest niezwykle mądra, a diagnozy w nich zawarte świetnie oddają stan polskiej polityki i kondycję polskiego społeczeństwa. Być może użyłem zbyt ostrych słów, ale Pana felieton był którymś z kolei felietonem na stronie KP, gdzie miałem wrażenie, że autor stawia się jakiś sposób ponad społeczeństwem (być może moje wrażenie jest mylne, ale w tym tonie wypowiadają się Izabela Cywińska, Małgorzata Szumowska i Manuela Gretkowska). Więc nie wytrzymałem i napisałem tak, a nie inaczej.

Bardzo cenię twórczość Pana i wymienionych przeze mnie osób i mam świadomość, że wszyscy Państwo jesteście artystami, czyli osobami, które z jednej strony wyrosły w danych uwarunkowaniach, a z drugiej strony starają się te uwarunkowania przekroczyć. Jednak moim zdaniem owo staranie czasami idzie zbyt daleko i niebezpiecznie zbliża się do pewnego oddalenia od przeciętnego przedstawiciela społeczeństwa, a to z kolei może prowadzić do pogardy dla myślących inaczej, która jest niedopuszczalna niezależnie od barw politycznych i poglądów.

Leszek Miller w wywiadzie z Cezarym Michalskim bardzo trafnie ujął ogół takich sytuacji. Pozwolę sobie przytoczyć dwa fragmenty: „Wyszydzanie reakcji, nad którymi nie można zapanować, których nie da się spacyfikować, oznacza mobilizowanie ich przeciwko sobie. I w konsekwencji takie definiowanie tożsamości lewicy, że ta lewica będzie trwale odrzucana przez znaczącą większość społeczeństwa. To uniemożliwia zdobycie władzy.” i „W demokracji albo taka „awangarda” nauczy się negocjować z nastrojami społecznymi, albo ją społeczeństwo wypluje.”

Moim zdaniem Leszek Miller trafnie ocenia sytuację aktualnie panującą w Polsce w tym sensie, że każdy, kto myśli o  dojściu do władzy w Polsce musi liczyć się z tym, co mówi i robi społeczeństwo. Co oczywiście brzmi jak banalny truizm, ale ma swój głębszy sens, bo praca edukacyjna wykonywana przeze środowisko KP (notabene bardzo przeze mnie ceniona i poważana) może nie dać zauważalnych efektów w dającym się dojrzeć horyzoncie czasowym. Oczywiście jest ona niezbędna, ale nie można czekać, aż społeczeństwo się zmieni. Z kolei Sławomir Sierakowski w swoim tekście Wywrócimy stolik z oszustami w niezwykle trafny sposób diagnozuje możliwości (a raczej ich brak) zmian w polskiej polityce, jeśli chodzi o zaistnienie kolejnej partii politycznej. Więc aktualnie jesteśmy w klinczu, z którego brak sensownego wyjścia.

W swoim felietonie pisze Pan, że Polacy mogliby się jednoczyć wokół czego innego, niż grobów. Otóż jestem tego samego zdania, a cała ta polska martyrologia jest dla niezmiernie nudna i męcząca w większych dawkach. Problem w tym, że zarówno Pan, jak i ja wiemy, że w znakomitej większości ludzie nie chcą się angażować, a polityką są znudzeni i zniesmaczeni. Niech Pan mi wierzy, że wolałbym Polaków zjednoczonych wokół praw pracowniczych, praw kobiet czy praw różnego rodzaju mniejszości.

Co do długości trwania żałoby – można się spierać, ale nie da się ukryć, że niektóre media (chodzi mi konkretnie o TVN24) relacjonowały wydarzenia związane z całą tą tragiczną sytuacją w sposób raczej stonowany i pomagający w przeżywaniu. Nie porównywałbym też tych relacji z różnorakimi bzdurami przekazywanymi przez media ku uciesze gawiedzi. Mimo wszystko jest jakaś liczba ludzi, którzy przez ten tydzień przeżywali szczerą żałobę po tragicznie zmarłych. Oni też mają swoją opowieść, że posłużę się zdaniem z Desideraty.

Pana słowa dotyczące modelu socjaldemokratycznego w krajach skandynawskich uważam za niezwykle trafne. Może uda się jakoś połączyć wspomnianą przeze mnie pracę edukacyjną wykonywaną przez środowisko KP (oraz inne środowiska) z nowoczesnym lewicowym podejściem do wielu kwestii, jeśli chodzi o partie polityczne i „duchem”  protestanckim? Taki model byłby jeśli nie idealny, to na pewno niezwykle atrakcyjny dla wielu ludzi. Pytanie tylko, czy ma szanse zaistnieć w Polsce. Mam nadzieję, że tak.

Pozdrawiam serdecznie,

miguelm75″